حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2671

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

گفت ، كه كلية ارّابه در قشون پارتى استعمال نميشود . فقط در يك مورد پلوتارك از آن ذكر مىكند و آن هم براى حمل زنان غيرعقدى سورنا است ( بكيفيّات جنگ كراسّوس با پارتيها رجوع شود ) . ادارهء حمل‌ونقل قشون پارتى خوب تشكيل نشده بود ، ولى هزاران شتر براى حمل بنه و آذوقه و اسلحهء قشون حاضر بود . پارتيها زنانى را با خود بجنگ ميبردند ، ولى بر خلاف پارسىها ، زنان عقدى در خانه‌ها ميماندند . زنانى كه با اردوها حركت ميكردند ، غالبا زنهاى يونانى سلوكيّه يا ساير شهرهاى يونانى و مقدونى بودند . روميها اين نوع زنانرا همخوابه « 1 » مينامند ، كه به زبان پارسى كنونى زنان غيرعقدى يا متعه بايد گفت . از نوشته‌هاى پلوتارك چنين برميآيد ، زيرا او گويد ، كه دويست دستگاه تخت روان ، زنان غير عقدى سورنا را حمل ميكرد ( كتاب كراسّوس ، بند 21 ) . بعض اين زنان زنهاى بدعمل بشمار ميرفتند و عدّه‌اى زياد از آنها خواننده يا سازنده بودند . وقتى كه پارتيها ميخواستند با قشون دشمن داخل مذاكره گردند ، چنان كه بالاتر گفته شد ، زه كمان را كشيده و بدشمن نزديك شده مقصودشان را اطّلاع ميدادند ، بعد ملاقات در منطقه بيطرفى ، چنان كه بالاتر گذشت ، به عمل ميآمد . روميها گويند ، كه در بعض موارد پارتيها از اين حق سوء استعمال و دشمن را اغفال ميكردند ، ولى جز مورد ملاقات سورنا با كراسّوس موردى براى خيانت پارتيها ذكر نشده و آن مورد هم ، چنان كه در جاى خود گفته شد ، محقّق نيست ، زيرا خود پلوتارك گويد ، كه هركس حدسى مىزند و خبرى صحيح نداريم . اين است اطّلاعاتى ، كه از نويسندگان عهد قديم راجع بسپاه پارتى بدست ميآيد . كسانى كه ميخواهند اطّلاعات بيشترى بيابند ، بايد بشرح جنگهاى پارتيها با روميها ، كه بالاتر در قسمت تاريخى اين كتاب ذكر شده ، رجوع كنند . اسلحه اسلحهء پارتيها همان بود ، كه ذكر شد . در ميان اسلحه تعرّضى تير اهميّت مخصوصى داشت و بعضى به اين عقيده‌اند ، كه علامت

--> ( 1 ) - Concubo ( Concubine ) .